sporen van God
mystiek
ervaring
natuur
christendom
wat is het?
bijbel
lectio divina
kracht onderweg
stem van verlangen
preken
bijbelpreken
wie ben ik?
bach-preken
popsongpreken
kerstverhalen
atheïsme en geloof
crucifixen
lam van God
kerk
gebed en meditatie
andere godsdiensten
kunst
literatuur
muziek
ikonen
het leven
kwaad en lijden
cursus
links
over deze site
contact
Sitemap

De linkerhand en de rechterhand van God

 

 

Math. 3:13 Toen kwam Jezus vanuit Galilea naar de Jordaan om door Johannes gedoopt te worden. 14 Maar Johannes probeerde hem tegen te houden met de woorden: ‘Ik zou door u gedoopt moeten worden, en dan komt u naar mij?’ 15 Jezus antwoordde: ‘Laat het nu maar gebeuren, want het is goed dat we op deze manier Gods gerechtigheid vervullen.’ Toen stemde Johannes ermee in. 16 Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam, opende de hemel zich voor hem en zag hij hoe de Geest van God als een duif op hem neerdaalde. 17 En uit de hemel klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde.

 

Bekeer je! Zo roept Johannes de Doper als een rasechte profeet, schokkend, ruig, sprinkhanen etend, levend in de woestijn zoals Elia voor hem. Bekeer je, want God laat niet met zich spotten. Bekeer je want de bijl ligt al aan de wortel van de boom – en wee de boom die geen goede vruchten voortbrengt! Het is een boodschap die altijd gehoord moet blijven. Mensen kunnen en mogen de gevolgen van hun daden niet ontlopen. Wat je doet met je leven is belangrijk, het maakt een impact in de wereld die je wellicht niet eens helemaal kunt overzien. Het oordeel van God is niets anders dan de gevolgen van je eigen gedrag waar je mee wordt geconfronteerd.

 

Johannes preekt niet voor dove oren. Er is veel mis in Israël. Het land wordt overheerst door de Romeinen, hun godsdienst is marginaal geworden en corrupt, mensen rommelen maar wat aan met hun leven en ontbreken ieder gevoel voor richting. En dus komen de sekten en groeperingen op die roepen om zuiverheid, om een terugkeer naar de oude normen en waarden, om een helder hart en een schoon geweten, om principiële keuzes. Zo proberen ze zin te ontwaren en zin te verlenen aan de ellende die ze meemaken. Profeten geven richting in tijden van rampspoed en hun stem moet gehoord blijven, ook als ze onaangename dingen zeggen en wel erg zwart-wit spreken. Als alles grijs is geworden kunnen zwart-wit uitspraken een nieuw begin mogelijk maken. En velen worden door hem aangesproken en laten zich dopen in de Jordaan als teken van hun bekering, hun omkeer.

 

De doop reinigt van het oude dat je achter wilt laten, door je te laten dopen zeg je: ik wil vanuit God leven. De doop is het aanvaarden van Gods oordeel over je: het oordeel dat lijkt op een zeef waarmee kaf en koren wordt gescheiden. Het oordeel van God dat de dood brengt, dat zegt: het moet sterven in jou, die manier van doen waardoor het steeds mis gaat, waardoor de gevolgen van je daden ongeluk en lijden voortbrengten voor jezelf, voor anderen.

 

In de joodse wijsheid heet oordeel: de linkerhand van God. Oordeel stelt grenzen, oordeel zuivert, oordeel houdt waarheid in leven, zonder oordeel is er geen hoop op uiteindelijke bevrijding. Als onze God alleen maar een lief oud mannetje is die alles wel best vindt, dan kunnen we het met de wereld vergeten. Dan zullen we nooit bevrijd worden van de verkeerde neigingen, het angstige zelfbehoud en zelfbelang, van onszelf, in politiek en economie. Als je bevrijd wilt worden van zaken die lijden veroorzaken, zoek het oordeel van God. Je raakt verder van huis als je iets op wilt houden. God doorziet onze maskers en maskeringen, God weet wat werkelijk speelt en God wil het leven en het geluk voor ieder mens. Zijn oordeel is om te bevrijden en het kenmerkt zich doordat het doodt.

 

En dus, als mensen roepen dat de tsunami's een oordeel van God zijn, dan gooi ik die gedachte niet ogenblikkelijk weg. Als het oordeel van God is niet iets anders is dan de gevolgen van eigen gedrag die voelbaar worden, dan kunnen we daarvan leren. Misschien zijn er wel dieper liggende oorzaken, misschien ook niet. Maar het is wel belangrijk om daar achter te komen. En dus onderzoeken we of de atoomproeven in de wereld iets te maken hebben met aardschokken, en of de uitlaatgassen van onze auto’s de beschermlaag van de atmosfeer kapot maken en overstromingen veroorzaken. We onderzoeken waarom waarschuwingssystemen alleen in rijke landen aanwezig zijn en niet in Azië . Al die dingen kunnen we veranderen als we dat willen. De linkerhand van God brengt redding door de waarheid bloot te leggen en zo te oordelen. Zonder waarheid kan er geen gerechtigheid zijn. Zonder oordeel kan het kwaad niet aan banden gelegd worden. De linkerhand van God.

 

En dan komt Jezus naar de Jordaan. Jezus, die zoon van de rechterhand van God. Van jongs af aan toegewijd aan God, zoekend en levend als een rechtvaardige. Ga nou gauw, zegt Johannes, jij hoeft toch niet gedoopt te worden, wat heb je nu helemaal verkeerd gedaan? Je kunt beter mij dopen. Laat het nu maar gebeuren, zegt Jezus, want het is goed dat we op deze manier Gods gerechtigheid vervullen.

 

En hier gebeurt iets dat de loop van de wereld heeft veranderd. Hier gebeurt iets dat ons beeld van God en zijn gerechtigheid verandert. Hier wordt zichtbaar voor heel de wereld dat God ook een rechterhand heeft: liefde ofwel genade. De wereld is pas in evenwicht als de linkerhand en de rechterhand van God beide even actief zijn, zegt joodse wijsheid. Niet alleen oordeel, waarheid, maar ook: genade die ''het geknakte riet niet afbreekt, de kwijnende vlam niet dooft; liefde die het recht zuiver kent en blinden de ogen opent, gevangenen bevrijdt, een licht voor eilandbewoners."

 

En zo zet de rechterhand van God zijn voet in het water van de doodsjordaan. Stap voor stap loopt Jezus de rivier in, dieper en dieper het water in waarin de dood huist. Zo daalt de liefde van de hemel steeds dieper het leven in, heel het menselijk leven in.

 

Daar, in die brede rivier van mensentijd drijft een lichaam, en nog één, een kind, de hand nog uitgestrekt. Daar drijft een leugen, daar een angst, daar een tekortkoming, daar een ontkenning. Dieper gaat de liefde, steeds dieper de rivier in die mensen scheidt van het beloofde land. Jezus waadt door een zee van tranen, verlies, rouw, lijden, onrecht, kwaad en hij aarzelt niet. Zie je hoe hij met je mee daalt de pijn in, je leegte, je zorg? Voluit wordt liefde één met de beminde, God verenigd met heel die kwetsbare, angstige en falende mensheid. Zo vervullen wij Gods gerechtigheid, zegt hij terwijl hij naast Johannes komt staan.

 

En de linkerhand van God en de rechterhand van God raken elkaar en oordeel dompelt de liefde onder, onder tot er niets van de liefde buiten schot blijft, alles wordt nat en het water waarin de dood huist sluit zich boven Jezus’ hoofd.

Even is Jezus onder water, even is de liefde verdwenen, alleen het oordeel staat daar nog. Als op stille zaterdag is het licht verdwenen en op aarde huilt zijn moeder en huilen de moeders en de vaders, de vloedgolf heeft de geliefde meegenomen, alles is bevroren alleen de tranen stromen nog. Zo gaat het op aarde, toen en nu, soms, zo is het voor ons en zo is het voor God.

 

Oordeel heeft zijn werk gedaan en doet een stapje terug en liefde verheft zich uit het water. En zodra Jezus uit het water omhoogkomt, opent zich de hemel. Een nieuwe ruimte gaat open en Gods Geest daalt op aarde neer. De duif die altijd zweeft boven elke oervloed, boven elke chaos die dood brengt, daalt op aarde neer, op een mens, op deze rechtvaardige mens. De hemel opent zich en Gods vreugde spreekt zich uit. Dit is mijn geliefde zoon!

 

Waar oordeel en liefde samenkomen opent zich een grote ruimte van barmhartigheid die alles omvat, heel het leven en heel de dood. Nooit zal het leed, de pijn en het falen van de wereld buiten God zijn, voorgoed is de hemel open en zegent de aarde. Heel de schepping is met Jezus mee opgestaan uit de eeuwige stilte van zinloosheid en de wateren van het leven zijn gezegend. Zelfs de dood is mee opgenomen, omringd, omvangen door de barmhartigheid van God. In de barmhartigheid van God zijn oordeel en genade in evenwicht, waarheid en liefde in balans. De linkerhand en de rechterhand van God werken samen tot behoud van de wereld.

 

De dood trekt vaak iets open in mensen – ze zijn even zacht, zei een meisje op het journaal over de drie minuten stilte deze week. Portemonnees gaan open, harten gaan open door het leed dat we zien. Maar niet alleen in mensen gaat iets open, ook in God. Jezus die de gerechtigheid niet alleen verkondigt maar vervult, opent de hemel.

 

Dan is het Epifanie: God zelf die verschijnt. God wordt zichtbaar overal waar oordeel en liefde samen echte barmhartigheid voortbrengen. Geen goedkoop medelijden dat in een opwelling bovenkomt en weer verdwijnt, maar ware barmhartigheid die een open ruimte maakt voor iedereen die gevangen zit, opgesloten in het noodlot. Oordeel en genade, waarheid en liefde samen, de twee handen van God, ze houden de wereld in evenwicht , ze houden ons en onze relaties in evenwicht en maken een nieuw begin mogelijk. Ook vandaag. Ook in ons.

Terug